X
تبلیغات
Universe - فضاپیما ها
Universe

Space

آشنایی با14 فضاپیما

بروایکینگ

در بیستم اوت سال 1975 میلادی فضاپیمای وایکینگ 1 که توسط ایالات متحده آمریکا طراحی و ساخته شده بود به فضا پرتاب شد. نخستین هدف این فضاپیما کشف حیات در سطح سیاره مریخ بود.

به دنبال آن فضاپیمای وایکینگ 2 در نهم سپتامبر همان سال به فضا پرتاب شد. این دو فضاپیما تقریبا" یک سال بعد به مریخ رسیدند و تا زمان انتخاب یک محل مناسب برای فرود در مداری در اطراف مریخ قرار گرفتند. این دو فضاپیما هنگامی که در جستجوی یک محل مناسب برای فرود بودند عکسهایی را به زمین ارسال کردند.

یک ماه پس از ورود به مدار مریخ بالاخره یک محل فرود مناسب برای فضاپیمای وایکینگ 1 انتخاب شد. مریخ نشین فضاپیمای وایکینگ 1 تقریبا" 10 دقیقه پس از ورود به جو مریخ به آرامی فرود آمد. محل فرود در 4/24 درجه شمال قطب مریخ واقع شده بود. 45 روز بعد وایکینگ 2 در آن سوی سیاره 7500 کیلومتر دورتر از وایکینگ 1 در 9/47 درجه شمالی به آرامی فرود آمد. هنگامی که مریخ نشینها از فضاپیما های خود جدا شدند ابتدا سرعت آنها توسط هشت موتور از مدار خارج کننده راکت کند شد. در این مدت یک محافظ حرارتی کپسول را در مقابل اصطکاک ناشی از ورود به جو مریخ محافظت می کرد. هنگامی که سرعت فرود از 16 هزار کیلومتر در ساعت به حدود هزار کیلومتر در ساعت کاهش یافت یک چتر باز شد. در ارتفاع هزار متری چتر دور انداخته شد و یک سری هشت تایی از موتورهای راکت مریخ نشین سرعت فرود را باز هم کاهش دادند. در این لحظه سرعت فرود هر یک از مریخ نشینها فقط 8/8 کیلومتر بر ساعت بود.

هر دو مریخ نشین به دوربینهایی با قابلیت عکاسی پی در پی ،بیلهای مکانیکی و دستگاههایی جهت آنالیز شیمیایی و زیست شناسی نمونه های برداشته شده از سطح مریخ مجهز بودند. آنها تصاویر مربوط به طبیعت متروکه ،عوارض صخره ای و مناطق تپه شنی حاصل از وزش بادهای مریخی اطراف محل فرود وایکینگ 1 را به زمین ارسال کردند. اما آنها در انجام ماموریت اصلی خود که کشف حیات در سطح این سیاره بود ناکام ماندند.

پروژه وایکینگها بعنوان اولین وسایل ساخته دست بشر برای فرود آرام بر سطح یک سیاره  به حساب می آمدند.زمان مفید کاری چهار فضاپیمای وایکینگ از 90 روز پیش بینی شده فراتر رفت.نتایج نسبتا" مفیدی از عملیات آنها بدست آمد ونهایتا" ناسا پایان پروژه را در تاریخ 21 می 1983 اعلام کرد.

بعنوان نتایج این پروژه میان سیاره ای اعلام شد که تغییرات دمایی جو سیاره بسیار کم است بعنوان مثال بالاترین دمای ثبت شده توسط  هردو مریخ نشین 21- درجه سانتیگراد وپایین ترین دما نیز 124- درجه سانتی گراد گزارش شد.نتایج بدست آمده ازاین پروژه همچنین نشان میدادند که جو سیاره بطور عمده ای از گازکربنیک تشکیل شده است.نیتروژن آرگون اکسیژن ودر حدی ناچیز نئون٬ زنون وکریپتون نیز وجود دارد.جو سیاره شامل مقادیری اندک آب هم می باشد که مقدار آن تنها به یک هزارم مقدار آب در جو زمین می رسد.حتی این مقادیر ناچیز هم می تواند متراکم شده و ابرهایی را بر فراز جو تشکیل دهد وحتی می تواند موجب تشکیل مه صبحگاهی شود.هم چنین شواهد نشان می دادند که سیاره در گذشته جو چگال تری داشته که باعث جریان یافتن آب مایع بر سطح آن شده است.عوارضی فیزیکی شبیه به بستر رودخانه ها تنگه ها وخطوط ساحلی دریاها اشاره به وجود رودخانه هایی بزرگ وحتی دریاهایی داشته است.

فضاپیمای مارینر

نام یک سری 10 تایی  از فضاپیماهای  آمریکایی که بین سالهای 1962 تا 1973 باهدف مطالعه سیارات تیر زهره ومریخ به فضا پرتاب شدند.هفت عدد از این فضاپیماها بانام های  مارینر ٬2 ٬4 ٬5٬ 6٬ ٬ ٬7 9 و10 موفق بودند.اولین فضاپیمای موفق یعنی مارینر 2 در سال 1962 به عنوان اولین فضاپیمایی که  به زهره رسیده به حساب می آید.باوزن 201 کیلوگرم به فاصله 34800 کیلومتری زهره رسید ودمای آنرا 800 درجه کلوین گزارش کرد.مارینر 4 به عنوان اولین فضاپیما موفق در سال 1964به مریخ رسید وبه ارسال عکسهایی از سطح حفره دار آن پرداخت.مارینر 5 یکروز بعد از فضاپیمای ونرا 4 به زهره رسید واز فاصله 3900 کیلومتری آن عبور کرد.به مطالعه میدان مغناطیسی زهره پرداخت وترکیب جو آنرا بین 85 تا99 درصد از دی اکسید کربن گزارش کرد.مارینر 6و7 در سال 1969 به مریخ رسیده وبه نقشه برداری از عوارض سطحی آن پرداختند.مارینر 9 در سال 1971 به مریخ رسید وبه عنوان اولین فضاپیمایی که حول سیاره ای به غیراز  زمین در مدار ثابت قرار گرفت نام خود را ثبت کرد.مارینر 10 به بررسی سیارات تیر وزهره پرداخت.این فضاپیما به بررسی دمای سطحی زهره پرداخت وسپس بکمک نیروی گرانشی آن به عنوان اولین فضاپیمای بررسی تیر به سوی آن رهسپار شد .این فضاپیما برای اولین بار به وسایل عکسبرداری مجهز شده بود.

 

فضاپیمای اودیسه مریخ
 

ناسا  این فضاپیمای ۷۲۵ کیلوگرمی را بکمک موشک دلتا ۲ در 7 آوریل 2001 به سیاره مریخ فرستاد.وسایلی با هدف مطالعه سطح سیاره ؛ کشف آب وکشف فعالیتهای آتشفشانی و مطالعه محیط یونیده اطراف سیاره در مدار نورد نصب شده بود.اودیسه در تاریخ 24 اکتبر سال 2001 به سیاره رسید ودر مدار مناسب قرار گرفت.با کمک پدیده ترمز هوایی توانست در مداری نزدیک دایروی حول قطبی قرار بگیرد.از ژانویه سال 2002 به اندازه گیری های علمی پرداخت.کار اصلی آن در اواخر تابستان 2004 ادامه یافت از آن به بعدتا تاریخ اکتبر سال 2005 از آن به عنوان یک ماهواره مخابراتی رله ای جهت ارسال اطلاعات از مریخ نورد تحقیقاتی مریخ یا Mars Exploration Rover به زمین استفاده شد.

 

 

فضاپیمای اولیس

 

نام یک فضاپیما که با هدف مطالعه میدان مغناطیسی-پلاسما-نوفه های رادیویی خورشید بعلاوه ذرات پرانرژی و تابش وغبارهای کیهانی در سال 1990 بامشارکت آژانس فضایی اروپا و ناسا به مدار ارسال شده وهمچنان به کار مفید خود ادامه می دهد . تنها کاوشگری است که در منظومه شمسی در مداری قطبی دور خورشید می گردد ومی تواند به قطب های آن بنگرد.اولیس ۱۷سال پیش در ملاقات با مشتری کمک گرانشی کافی برای جداشدن از صفحه منظومه شمسی را دریافت کرد ودر مداری 6.2 ساله به دور قطب های خورشید قرار گرفت.اولیس تا سال 2007 توانسته دوبار از قطبین به خورشید نگاه کند.در همین سال به ملاقات قطب جنوب آن رفته ومانند دورهای قبلی از فاصله ایمن 300 میلیون کیلومتری آن گذر کرد.آخرین نتایج بدست آمده از اولیس نشان می دهند که دمای حفره های بزرگ تاج در نواحی قطبی با یکدیگر متفاوت اند ودمای حفره قطب شمال 7 تا 8 درصد کمتر از حفره تاجی جنوبی است.دیگر یافته عجیب آن ثبت سیل ذرات پرانرژی از نواحی قطبی آن هم در کمینه فعالیت های خورشید است.باتوجه به اتمام سوخت اولیس کارشناسان پیش بینی می کنند ماموریت اولیس در اردیبهشت 1387 پایان یابد.

طبق اطلاعات حاصل از اين ماموريت، دانشمندان آژانس فضايي اروپا توانستند ثابت كنند كه از اعماق داخل خورشيد صداهايي توليد مي شوند كه اين صداها باعث تكان خوردن و لرزش زمين مي شوند. محققان در آزمايش‌هايي بر روي فضاپيماي اوليس همچنين دريافتند كه ميدان مغناطيسي زمين، اتمسفر و سيستم هاي خاكي و زميني نيز تحت تاثير لرزش‌هاي صوتي قرار دادند. اين پژوهشگران دريافتند اصوات دوردست و مجزا كه پيش بيني شده از فشار و امواج جاذبه‌يي در خورشيد توليد مي شوند، براي رسيدن به زمين هدايت مي شوند و در محيط زندگي ما قابل تشخيص هستند. دانشمندان اين اصوات و طنين‌ها را در اطلاعات زلزله‌يي كشف كردند و آنها را در ولتاژهاي ايجاد شده در كابل هاي اقيانوسي و در طيف وسيعي از سيستم هاي زميني پيدا كرده اند. به گفته دانشمندان، هرچند اين صداها همگي در اطراف ما هستند اما با گوش انسان قابل تشخيص نيستند. 

خبری درباره باد خورشیدی در تاریخ 12/7/87 از سایت آسمان شب ایران

فشار معمول باد خورشیدی از اواسط دهه 1990 بیش از 20% کاهش یافته است. Dave McComas  از موسسه ی تحقیقاتی تگزاس گفت:" از زمانی که ما 50 سال پیش شروع به بررسی باد خورشیدی کرده ایم این ضعیف ترین حالت باد خورشیدی است که روی داده است."حسگر بادخورشیدی SWOOPS در فضاپیمای Ulysses میزان کاهش را اندازه گرفت.این فضاپیما در سال 1990 پرتاب شد و خورشید را در یک مدار نادر ، جایی که هر دوقطب خورشید به همراه استوا در معرض دید است ، دور می زند.

نکته ی عجیب این است که سرعت میلیونها مایل بر ساعت باد خورشیدی به مقدار زیادی کاهش نیافته است- تنها 3% این تغییر در فشار ناشی از کاهش دما و جرم است.باد خورشیدی 13% سردتر و 20% کم جرم تر شده است.Arik Posner ، دانشمند برنامه ی Ulysses ناسا در این باره می گوید:" آنچه ما می بینیم یک روند طولانی مدت است ، کاهشی پایدار در فشار که زمانی در اواسط دهه 1990 آغاز شد."
این رویداد چقدر غیر عادی است؟
ما تنها باد خورشیدی را از سال های اولیه ی عصر فضا از اوایل دهه 60 تاکنون بررسی کرده ایم.در طول این زمان ، این رویدادی نادر است. باد خورشیدی منظومه شمسی ما را در بر گرفته است و با کره ی خورشیدی آغاز می شود. کره ی خورشیدی میدانی مغناطیسی است که از خورشید سرچشمه گرفته و توسط باد خورشیدی تا ابعاد بسیار عظیمی متورم می شود. همه سیارات، از عطارد گرفته تا پلوتو و فراسوی آن در این بخش قرار می گیرند.کره خورشیدی اولین سپر دفاعی منظومه شمسی در برابر پرتوهای کیهانی است. ذرات پر انرژی خارج شده از سیاهچاله ها و ابرنواخترها سعی در وارد شدن به منظومه شمسی را دارند اما توسط میدانهای مغناطیسی کره ی خورشیدی منحرف می شوند.

باد خورشیدی به اندازه ی گذشته کره ی خورشیدی را متورم نمی کند .این یعنی پوشش کمتر در برابر پرتوهای کیهانی .علاوه بر این ، فضاپیمای Ulysses آشکار ساخته است که میدان مغناطیسی خورشید نیز از اواسط دهه ی 1990 بیش از 30% ضعیف شده است.این امر ، پوشش طبیعی را حتی بیشتر کاهش می دهد .داده های منتشر نشده از این فضاپیما همچنین نشان می دهند که پرتوهای کیهانی اطراف زمین که شامل الکترونهای بسیار پر انرژی (GeV) هستند 20% افزایش یافته اند.این ذرات اضافه ساکنین کره ی زمین را تهدید نمی کنند زیرا اتمسفر غلیظ زمین و میدان مغناطیسی سیاره ای ، لایه های بشتری برای دفاع از ما تهیه کرده  از ما محافظت می کند.

اما به هر حال این پرتوهای کیهانی اضافه نتایجی به دنبال خواهند داشت.اگر این روند ادامه داشته باشد ، فضانوردان بیشتر در معرض این پرتوها قرار خواهند گرفت.همچنین فضاپیماها و ماهواره ها در با خطر آسیب جدی روبرو خواهند شد که ناشی از پرتوهای کیهانی است.

 

فضاپیمای چانداریان1

یک فضاپیمای هندی که توسط آژانس فضایی ملی هند در تاریخ 22 اکتبر سال 2008 از ایستگاه فضایی هند واقع در ایالت آندرا پرادش به فضاپرتاب شد ودر تاریخ 8 نوامبر همان سال در مداری حول ماه قرار گرفت .بااین پرتاب هند در کنار دو کشور آسیایی دیگر یعنی چین و ژاپن در مکان سوم مطالعه ماه جای گرفت.این فضاپیمای 80 میلیون دلاری برای یک دوره 2 ساله طراحی شده است ودر  این مدت به مطالعه ترکیب شیمیایی ماه و تهیه تصاویر سه بعدی از ماه خواهد پرداخت.ارتفاع اوج مداری آن(بیشترین فاصله با ماه) در ابتدا 7500 کیلومتر بوده که در اواخر ماموریت به 100 کیلومتر خواهد رسید.نقطه حضیض مداری(کمترین فاصله با ماه) نیز در ابتدا 500 کیلومتر بوده که در اواخر ماموریت به 100 کیلومتر خواهد رسید.

یک دوربین حساس 7 کیلوگرمی با نام TMC با هدف نقشه برداری معادن موجود در ماه که در جی .پی.ال ناسا ساخته و طراحی شده از متعلقات این فضاپیما می باشد.این دوربین  اولین وسیله ای است که از سطح ماه تصویربرداری 3بعدی می کند.دقت تصاویر آن 5 متر ودر هربار تصویر برداری مساحت 20 کیلومتر مربع را می پوشاند.علاوه بر این دوربین،فضاپیما حمل کننده  10 قطعه دیگر تجهیزات که توسط ناسا ،آژانس فضایی اروپا وآژانس فضایی بلغارستان ساخته شده اند می باشد.

  تصویر ترکیبی که مشاهده می کنید ، داده ای از ناحیه شرقی ماه می باشد که فضاپیمای چاندرایان 1 از فاصله 100 کیلومتری کره ماه گرفته است.تصویر رنگی سمت چپ ، ترکیبی از 28 طول موج جداگانه نور بوده که از سطح ماه منعکس شده است.رنگهای قرمز و آبی بیانگر تغییرات در ترکیبات سنگی و معدنی ماه  و رنگ سبز نشان دهنده فراوانی معادن آهن مانند پروکسین(ماده معدنی بلوری و سفید)است.

تصویر سمت راست ، تنها با یک طول موج نور گرفته شده و انتشارات حرارتی را نشان می دهد و جزئیات تازه ای در خصوص ساختار سطحی این ناحیه ، ارائه می کند.نقشه بردار معادن ماه با ارائه اطلاعات ترکیبی به دانشمندان و ایجاد توانایی شناخت و نقشه برداری از ترکیبات سطح ماه ، این امکان را به وجود آورده تا با جزئیات بیشتری نزدیکترین همسایه زمین را بکاویم.

 

فضاپیمای داون

ژنام یک فضاپیما متعلق به ناسا که  به منظور مطالعه کمربند سیارکی راهی یک سفر ۸ ساله  شد.هدف ماموریت بررسی دقیق دو سیارک بزرگ وستا و سرس می باشد

 

فضاپیمای راهیاب مریخ

ناسا بعد از ماموریت نقشه بردار مریخ(Mars Global Surveyor)در سال 1996 فضاپیمای راهیاب مریخ را به سوی آن ارسال کرد.هدف از ارسال آن آزمایش روبات های مجهز مریخ نورد  ارزان قیمت با فناوری بالا بود.راهیاب مریخ طی یک فرود غلطشی وبا استفاده از کیسه های هوایی جهت فرود بر سطح سیاره نشست حدود 4 ماه به فعاليت پرداخت .این فضاپيما از دوقسمت تشکیل شده بود :یک سطح نشین ثابت بانام pathfinder lander و یک سطح نورد با نام Sojouner Rover(كه از زمين كنترل مي شدو عليرغم پيش بيني فعاليت يك هفته اي توانست 3 ماه به فعاليت بپردازد) . تصاویری دقیق (در حدود 16000 عكس از مريخ نشين ثابت و550 عكس از مريخ نشين متحرك)از محل فرود ارسال نمود وعلاوه بر جمع آوري اطلاعات از جريانات باد وديگر پديده هاي هواشناسي توانست 15 آزمايش و تحلیل  شیمیایی مفید را از نزدیکترین سنگها ولایه های محل فرود انجام دهد.نتایج این پروژه نشان میدادند که مریخ زمانی گرم ومرطوب بوده است. در اين پروژه حدود دو ونيم ميليارد بيت اطلاعات جمع آوري وارسال شد.

 

اين مريخ نشين درحاليكه بكمك چتر موشكهاي فرود وكيسه هاي هوايي در حال فرود بود به گردآوري اطلاعات از جو سياره پرداخت.

با سرعت 18 متر درثانيه با سطح برخورد نمود تاارتفاع 15 متري بالا رفت ودوباره پايين آمد.اين بالا وپايين رفتن 15 بار ديگر هم رخ داد تااينكه بعد از يك  كيلومتر حركت بر سطح مريخ آرام گرفت.ناحيه فرود در منطقه Ares Vallis region  بود واكنون بعنوان ايستگاه يادبود ساگان شناخته مي شود.

 

فضاپیمای سایوز

(به روسی: Союз) پرکارترین، پراستفاده‌ترین و پرعمرترین فضاپیمای سرنشین‌دار جهان است. این فضاپیما در اوایل دهه شصت میلادی زیر نظر سرگئی کارالیوف ابتدا به منظور سفر انسان به ماه طراحی شد. پس از پایان مسابقه فضایی برای رسیدن به ماه، سایوز برای حمل فضانوردان شوروی سابق و سایر کشورها به ایستگاه‌های فضایی سالیوت و آلماز بکار رفت. در سال ۱۹۷۵ میلادی در طی پروژه آزمایشی آپولو-سایوز نقش مهمی بازی کرد، و پس از آن وسیله اصلی برای رفت و آمد به ایستگاه فضایی میر بود. امروزه، گونه‌های جدید فضاپیمای سایوز برای فرستادن فضانوردان به مدار زمین و ایستگاه فضایی بین‌المللی بکار می‌روند. در آینده از سایوز برای سفر به ماه استفاده خواهد شد.

نخستین پرواز آزمایشی و بدون سرنشین سایوز در تاریخ ۷ آذر ۱۳۴۵ (۲۸ نوامبر ۱۹۶۶) و نخستین پرواز سرنشین‌دار آن در تاریخ ۳ اردیبهشت ۱۳۴۶ (۲۳ آوریل ۱۹۶۷) انجام شد. انوشه انصاری در تاریخ ۲۷ شهریور ۱۳۸۵ (۱۸ سپتامبر ۲۰۰۶) توسط فضاپیمای سایوز تی‌ام‌ای-۹ به ایستگاه فضایی بین‌المللی پرواز کرد.برای پرتاب سایوز به مدار زمین، از پرتابه‌ای (موشکی) به همین نام یعنی پرتابه سایوز استفاده می‌شود.

در هنگام پرتاب، فضاپیمای سایوز در بالاترین قسمت پرتابه سایوز زیر یک پوشش محافظتی قرار می‌گیرد. این پوشش پس از گذشتن از اتمسفر و رسیدن به مدار زمین دور انداخته می‌شود.سایوز به گونه‌ای طراحی شده که هم می‌تواند پروازی کاملا" خودکار داشته باشد، هم کاملا توسط فضانوردان و بدون نیاز به مرکز کنترل زمینی هدایت شود.

این فضاپیما ظرفیت حمل سه فضانورد را دارا است. در مرحله پرتاب به فضا و بازگشت به زمین، فضانوردان لباس فضایی می‌پوشند تا حوادث احتمالی مانند افت فشار کابین خطری متوجه آنان نکند.واژه سایوز در زبان روسی به معنای «اتحاد» است.گفتنی است این فضاپیما تاکنون ۱۷۰۰ پرواز موفقیت آمیز داشته که با این عدد در صد پروازهای موفق آن به بیش از ۹۷ درصد می رسد.فضاپیماهای ونوس اکسپرس ومارس اکسپرس با این فضاپیما به فضاپرتاب شده اند.

 

فضاپیمای گیوتو

فضاپیمای «گيوتو» متعلق به سازمان فضايي اروپا نخستين سفينه اي است كه موفق به گرفتن عكس از هسته يك ستاره دنباله دار شده است. «گيوتو» در سال ۱۹۸۶ از كنار «هالي» گذشت. در آن تصاوير ديده مي شد كه با گرم شدن سطح «هالي» توسط اشعه خورشيد، چشمه هاي يخ و غبار از اين ستاره دنباله دار فوران مي كند. قرار است طي يك دهه آينده ۴ سفينه امريكايي و اروپايي از ستاره هاي دنباله دار عكسبرداري كنند.

 

فضاپیمای هایابوسا

نام یک فضاپیمای ژاپنی با هدف بررسی یک خرده سیارک از نزدیک  .لزوم رسيدن به خرده سيارك ايتوكاوا (قطر آن ۶۰۰ متر است.)با سرعتي معقول، قرارگيري در مدار مشابه هدف، تعقيب ايتوكاوا با سرعتي برابر سرعت مداري آن و دور و نزديك شدن به سيارك با سرعتي بسيار آرام موجب استفاده از موتور قابل كنترل با پیشران یونی شد. هايابوسا براي طي بيش از دو میلیارد كيلومتر راه تا رسيدن به ايتوكاوا در مدت 25800 ساعت كار مداوم موتورهاي يوني خود فقط 29 كيلوگرم زنون مصرف كرد و به‌ازاي آن به اختلاف سرعتي معادل 1400 متر بر ثانيه دست‌ يافت. نزديك شدن به ايتوكاوا در مراحل نمونه‌برداري با سرعت اندك 5 سانتي‌متر بر ثانيه كه به سيستم كنترل فرصت لازم براي تصحيحات ضروري را مي‌داد از ديگر كاربريهاي اين موتورهاي كم‌ مصرف یونی بود.گفتنی است این فضاپیما مجهز به ۴ عدد موتور یونی می باشد.

طیق برنامه هایابوسا می بایست در پاییز سال 1384بر سطح سیارک ایتوکاوا فرود آید، ساچمه‌هایی را به سطح این سیارک 535 متری شلیک و مواد آزادشده را جمع‌آوری کند. اما دو بار تلاش فضاپیما برای فرود بر سطح سیاره ناموفق ماند. اطلاعات ارسالی نشان می‌داد که به‌دلیل وجود اختلال در فرمان‌های ارسالی رایانه مرکزی فضاپیما به ابزارهای جمع‌آوری غبار سیارک، ساچمه‌ها هیچ‌گاه شلیک نشده‌اند. با این‌حال، مدیران این برنامه امیدوارند که برخی ذرات غبار سیارک تصادفا راه خود را به داخل مخزن نگهداری مواد باز کرده باشند،  ازاین‌رو تصمیم گرفته‌اند هایابوسا را طبق برنامه به زمین بازگردانند.این فضاپیما  در سال 2010 به زمین باز خواهد گشت.

 

فضاپیمای ماژلان

نام فضاپیمایی که از طرف ناسا برای مطالعه سیاره ناهید در چهارم می 1989 میلادی به فضاپرتاب شد.این فضاپیما با وزن 3550 کیلوگرم توسط شاتل آتلانتیس با پرواز شماره sts 30  به مدار زمین پرتاب شد وسپس در مسیر اصلی خود قرار گرفت.ماژلان اولین فضاپبمای میان سیاره ای بود که  توسط شاتل فضایی ماموریت خود را شروع کرد.این فضاپیما در اوت سال 1990 به زهره رسید وعملیات نقشه برداری از سطح آنرا در مداری در ارتفاع 294 کیلومتر بکمک رادارش(با کمک روش تحلیل دهانه)  شروع کرد وطی چهار سال به تهیه نقشه ای دقیق از سیاره پرداخت این فضاپیما عکس های خود را به صورت نوارهایی باریک به زمین ارسال می کرد وسپس این نوارها به صورت عکسهای موزاییکی در کنار هم قرار می گرفتند.

 

 این فضاپیما بعد از اتمام نقشه برداری از سیاره با ارسال سیگنالهایی بصورت ثابت به زمین توانست نقشه ای دقیق از میدان گرانشی آنرا در اختیار دانشمندان قرار دهد.روش کار بدین شکل بود که زمانیکه فضاپیما از منطقه ای با گرانش بیشتر از مقدار معمول می گذشت بطور ملایم در مدارش شتاب می گرفت.این حرکت براثر پدیده دوپلر موجب تغییر ناچیزی در بسامد امواج ارسالی می شد.سپس دانشمندان بکمک همین تغییرات در امواج دریافتی توانستند نقشه ای از میدان گرانشی سیاره تهیه کنند.فضاپیما توانست بکمک این روش تا 98 درصد میدان گرانشی سیاره را با دقت 120 تا300 متر نقشه برداری کند.در نقشه ها 1000 دهانه برخوردی و1200 عارضه آتشفشانی قابل تشخیص بود.

حس گرهای پرواز این فضاپیما همچنین به آزمایش روش جدید ترمز هوایی که در آن برای کم شدن سرعت فضاپیما از اثرات جوی سیاره استفاده می شد پرداختند.

دهانه های آتشفشانی آشکارشده در سطح سیاره  در جزییات بدست آمده از آن نشان میداد که مواد سطح سیاره بسیار جوان است وشاید طی 500 میلیون سال اخیر شکل گرفته باشد.هیچ نشانه ای از وجود اقیانوس در حال وگذشته سیاره  همین طور هیچ نشانه ای ازفعالیت های زمین ساخت صفحه ای مانند زمین بدست نیامد.

ماموریت ماژلان با برخوردی با لایه های غلیظ سیاره ونهایتا" سطح سیاره از بین رفت.هدف از این راه نابودی نیز کسب اطلاعاتی از جو سیاره بود.ممکن است هنوز تکه هایی از این فضاپیما در سطح سیاره وجود داشته باشد.ارتباط در 12 اکتبر سال 1994 با فضاپیما قطع شد

 

فضاپیمای کاسینی

نام یکی از فضاپیماهای ناسا که در سال 1997  به سمت زحل پرتاب شد.در سال 2004 به زحل رسیده وقسمتی از آن با نام Huygens از آن جدا شده ودر سطح تیتان بزرگترین قمر آن فرود  آمد.این فضاپیما برای رسیدن به مدار مطلوب دوبار از گرانش سیاره زهره ویک بار از گرانش زمین استفاده نمود.وزن آن ۶ تن وهزینه آن ۴/۳ میلیارد دلار برآورد شده است. کاسینی علاوه بر نقشه برداری  دریاچه های متان در قمر تیتان، شناسایی آبفشانهای یخی (icy geyser) بیرون زده در قمر انسلادوس (Enceladus) و ردیابی توفانها در جو زحل، مطالعات فراوان و گسترده ای بر روی سیستم حلقه ها و محیط آنها انجام داده است. این بررسیها و مشاهدات به ماهیت ذرات حلقه ها، چگونگی برهم کنش آنها با یکدیگر و با قمرهای سیاره و نقش غبار ریز در سیستم حلقه ها نور تازه ای بخشیده است.

 

خبری از کاسینی در جولای سال۲۰۰۸از سایت آسمان پارس

 

درسال 2008 فضاپيماي كاسيني درياچه اي از هيدروكربن هاي مايع را در نزديكي قطب جنوب تيتان يافت. قبل از اينكه ماموريت كاسيني آغاز شود دانشمندان وجود اقيانوس هايي از متان، اتان و ديگر هيدروكربن هاي سبك را بر روي تيتان پيش بيني مي كردند. اما بعد از 40 بار گردش كاسيني در ارتفاع كم به دور تيتان، اطلاعات به دست آمده امكان وجود چنين اقيانوس هايي را رد كرد. ولي وجود هزاران شبه درياچه بر روي اين قمر شگفت انگيز را هيچ گاه نمي توان انكار كرد. كاسيني با استفاده از طيف سنج نقشه بردار مرئي و مادون قرمز خود(VIMS) توانست درياچه اي از اتان مايع را كشف كند. اين كاوشگر همچنين توانست درياچه ديگري را كه 235 كيلومتر درازا و 7800 كيلومتر مربع مساحت دارد، كشف كند. اين درياچه Ontario Lacus نام دارد. تنها كمي بزرگتر از درياچه Ontario (واقع در آمريكاي شمالي) است و همين امر علت نامگذاري آن را مي رساند. كشف چنين درياچه هايي سبب مي شود كه تيتان بعد از زمين، دومين جرمي در منظومه شمسي باشد كه بر روي سطح خود مايع دارد. تیتان همیشه یکی از نقاط شگفت‌انگیز منظومه شمسی بوده است. قمري که به تنهایی از پلوتو بزرگ‌تر است و داری جوی غلیظ با تشابهات بسیاری با جو سیاره ماست.(هم اكنون نيتروژن و متان موجود در جو تيتان سدي را براي مطالعه بيشتر سطح اين قمر ايجاد كرده است).

مدارگرد كاسيني متعلق به ناسا و تيتان‌نشين هويگنس متعلق به ايسا، يكي از بزرگترين مأموريتهاي فضايي بشر تا به امروز بوده‌اند. اين مجموعه پس از پرتاب در 15 اكتبر 1997 و پرواز از كنار زهره، زمين و مشتري سرانجام در 30‌ ژانويه 2004 ميلادي وارد مدار زحل شد. به اين ترتيب مأموريت چهار ساله كاسيني به منظور مطالعه منظومه كيواني كه شامل سياره كيوان و بالغ بر 50 قمر گوناگون آن مي‌باشد، آغاز شد. در 25 دسامبر همان سال هويگنس از سفينه مادر جدا شد و با چتر وارد اتمسفر غليظ تيتان گرديد. اندازه‌گيري دما، فشار، تركيب شيميايي، سرعت و جهت باد، تغييرات شرايط در لايه‌هاي مختلف جو و همچنين صداي تيتان از جمله داده‌هاي عجيبي بود كه براي اولين بار در تاريخ بشريت از جو و سطح يك قمر واقع در دوردست‌ها دريافت مي‌شد.

 

فضاپیمای مسنجر

نام یک فضاپیمای ۴۸۵ کیلوگرمی که با هدف مطالعه سیاره تیر در اوت 2004 بکمک موشک دلتا۲ از پایگاه کیپ کاناورال به سمت آن روانه شده است.این فضاپیما مجهز به دو دوربین WACو NAC می باشد. این دو دوربین به ترتیب تصاویر با میدان دید ۱۰.۵ و ۱.۵ درجه ثبت خواهند کرد. دوربین واید این فضاپیما، قابلیت نوردهی زیاد برای ثبت ستاره های درخشان آسمان را نیز دارا است که به منظور تصحیح مداری فضاپیما به کار می‌رود و دوربین با میدان دید کم عوارض سطحی عطارد را آشکار خواهد ساخت. این فضاپیما همچنین با استفاده از دوربین‌های فرابنفش ، فروسرخ و اشعه ایکس خود به بررسی این سیاره خواهد پرداخت.وسایلی که در فضاپیما قرار دارند:

سیستم تصویربرداری دوگانه تیر شامل دو دوربینی که در بالا به آن اشاره شده با نام (MDIS) طیف سنج اشعه گاما ونوترون(GRNS) طیف سنج اشعه ایکس(XRS) ارتفاع سنج لیزری (MLA) طیف سنج ترکیب سطحی وجوی(MASCS) طیف سنج ذرات پرانرژی وپلاسما(EPPS) مغناطیس سنج  (MAG)

این فضاپيما در ژانویه 2008 به ارسال اولین تصاویر گرفته شده به زمین پرداخت.

اهداف اصلی ماموریت:
تهیه اطلاعات کامل از عناصر معدنی سیاره و نقشه برداری زمین شناسی.
عکسبرداری سراسری از سطح سیاره.
بررسی میدان مغناطیسی سیاره.
بررسی گرانش سیاره.
و...

این فضاپیمای۴۳۰ میلیون دلاری متعلق به ناسا بعد از فضاپیمای مارینر 10(که در سال 1975 با نقشه برداری از تنها ۴۵ درصد سطح سیاره ماموریت خود را تکمیل کرد) اولین فضاپیمایی به حساب می آید که در مداری حول سیاره تیر قرار گرفته است.در مسیر خود به سمت هدف برای استفاه از گرانش سیارات یک سال بعد از پرتاب از فاصله ۲۳۴۷ کیلومتری زمین :دو بار از کنار سیاره زهره(در تاریخهای:اکتبر 2006از فاصله ۲۹۹۰کیلومتری  وژوئن 2007از فاصله ۳۳۷ کیلومتری سطح سیاره) و3 بار در سال 2008 با فاصله زمانی دو ماهه از کنار خود سیاره  گذشته (در اولین عبور از نزدیکی سیاره از فاصله ۲۰۰ کیلومتری )تااینکه در سال 2011 در مداری حول سیاره قرار بگیرد ..در این مدار  حداقل فاصله 200 کیلومتر وحداکثر فاصله نیز 15193 کیلومتر خواهد بود.این فضاپیما به مدت یک سال در همین وضعیت به عملیات خواهد پرداخت

 

فضاپیمای کاگویا

نام یک كاوشگر ‪ ۵۵ميليارد يني ژاپني كه ماموريت كاوش ماه را برعهده دارد ، این فضاپیمادر ‪۱۴سپتامبر سال ‪۲۰۰۷ميلادي از پايگاه فضايي ژاپن در تانه گاشيما به فضا پرتاب شد.
ماهواره ي چهار متر و ‪۸۰سانتيمتري كاگويا ماموريت بررسي ماه را در اواسط دسامبر سال 2007 ميلادي پس از آن كه به مدار يكصد كيلومتري بالاي ماه رسيد، آغاز كرد.آژانس اكتشافات فضايي ژاپن معتقد است كه پرتاب موفقيت آميز نخستين ماهواره اكتشافي ماه (كاوشگرماه ) از سوي اين كشور، درها را بر روي ماموريت جهاني براي اكتشاف ماه از زمان انجام برنامه آپولوي آمريكا در دهه‌هاي ‪ ‪۷۰و۶۰به اين سو، فراهم كرده است .ماهواره اكتشافي كاگويا دارای سه تن وزن ، دو متر و ‪۱۰۰سانتيمتر عرض ، دو متر و ‪۱۰۰سانتيمتر طول و چهار متر و ‪۸۰سانتيمتر ارتفاع است .دو ماهواره کوچک نیز در ارتفاع ۱۰۰ کیلومتری از سطح ماه در مداری قطبی ،ماهواره اصلی را همراهی می کنند.ماموريت سازمان فضايي ژاپن در پرتاب كاوشگر به ماه نخستين طرح اكتشافاتي اين كشور در كره ماه ، پس از ماموريت ماهواره آپولو آمريكا محسوب مي‌شود.

بکمک این کاوشگر،سازمان اكتشافات فضايي ژاپن (جاكسا) براي نخستين بار موفق شد، نیروی جاذبه در نقاط دوردست ماه را اندازه‌گیری کند

 

 

یک شرکت هواپیماسازی آمریکایی از اولین فضاپیمایی که ویژه حمل مسافران و توریستهای فضایی ساخته شده است رونمایی کرد.

ریچارد برانسون بنیانگذار و رئیس شرکت ویرجین "شوالیه سفید" خود را معرفی کرد این شوالیه سفید شاتلی است که در بیابان "موجاوه" کالیفرنیا رونمایی شد.

برت روتان، این فضاپیما را طراحی کرده است وی در سال ۱۹۸۶ اولین هواپیمایی را که توانایی انجام مسافرت دور دنیا بدون توقف را داشت، طراحی کرد و اکنون پس از ۲۳ سال، طراحی و ساخت جدیدترین فضاپیمای شرکت ویرجین را به عهده گرفته است این فضاپیما که "شوالیه سفید" نام دارد قادر است یک خلبان و شش مسافر را با بلیت ۲۰۰ هزار دلار به فراسوی اتمسفر زمین حمل کند.

شوالیه سفید از دو بدنه تشکیل شده است که با یک بال واحد به مرکز بخش مرکزی متصل می شوند بخش شاتل اصلی که SpaceShip (کشتی فضایی) نام دارد، به محض اینکه فضاپیما به فاصله ۱۸ کیلومتری از سطح زمین رسید جدا می شود

از این لحظه، فضاپیما با شتاب حدود ۳۲۰ کیلومتر بر ساعت به مدت ۱۰ ثانیه به فضا عزیمت خواهد کرد و از اتمسفر زمین خارج خواهد شد.

اولین سفر رسمی شوالیه سفید ظرف ۱۸ ماه آینده رخ خواهد داد این مدت زمان باقی مانده برای انجام آخرین بازبینی ها و تضمین امنیت تمام فازهای تور فضایی کافی خواهد بود.

اولین مسافران این فضاپیما خود ریچارد برانسون و خانواده اش خواهند بود این سفر آزمایشی نشان می دهد که شوالیه سفید کاملا ایمن است تاکنون بیش از ۳۰۰ نفر برای انجام سفر با این شاتل بلیت رزرو کرده اند.

در مراسم رونمایی از این کشتی فضایی آرنولد شوارتزینگر، فرماندار کالیفرنیا و بیل ریچاردسون، فرماندار نیومکزیکو حضور داشتند.

نوشته شده در ساعت 1:10 PM توسط emad.sh| |

قالب جدید وبلاگ پیچك دات نت